﻿<?xml version='1.0' encoding='utf-8' ?>
<?xml-stylesheet type="text/xsl" href="header_p.xsl" ?>
<body PageTitle="Ła-5 (Ла-5)" PageHeader="Modele samolotów" FName="model-la5" Created="2008-02-12" Updated="2019-12-07">
<div>
<p>
<span>Stąd możesz pobrać <a href="downloads-la5_p.xml">kompletny model</a>, prezentowany na ilustracjach poniżej.</span>
</p>
</div>
<div>
<p>
Ła-5 został stworzony, ponieważ na początku 1942 przeciążony płatowiec ŁaGGa-3
rozpaczliwie potrzebował mocniejszego silnika. W tym samym czasie mocny silnik –
ASz-82 – rozpaczliwie potrzebował płatowca, w którym mógłby być używany 
(z powodu opóźnień lub zaniechania innych projektów). Całe siły powietrzne ZSSR, z powodu 
gigantycznych strat z 1941r, potrzebowały więcej nowych myśliwców.
</p>
</div>
<div>
<p>
Co prawda istniał już obiecujący myśliwiec, zaprojektowany dla silnika ASz-82: I-185 Polikarpowa. 
Problem polegał jednak na tym, że rozpoczęcie produkcji zupełnie nowego samolotu na pewien czas zdecydowanie zmniejszyłoby
ogólną liczbę myśliwców, dostarczanych na front. Na to sobie ZSSR nie mogło w zimie 1941/1942 pozwolić. 
Jedyną praktyczną możliwością było zmodernizować jeden z typów już wytwarzanych seryjnie.
</p>
</div>
<div>
<p>
W tym samym czasie Komisariat Przemysłu Lotniczego nosił się już z zamiarem przesunięcia części 
mocy produkcyjnych z niezbyt udanego ŁaGG-3 na nieco lepszego Jak-7. Planowano przestawienie produkcji 
głównego producenta ŁaGG-ów - fabryki nr 21 w Gorkim (ob. Niżnyj Nowogród) - na Jaki. W tej sytuacji
konstruktorzy z biura Ławoczkina zaczeli gwałtowanie szukać metod poprawienia ŁaGGa. 
To był naprawdę desperacki krok, dopasować w krótkim czasie do wąskiego, stworzonego dla silników rzędowych
kadłuba ŁaGG-3, wielkie “monstrum” w układzie podwójnej gwiazdy: silnik ASz-82. 
Jakowlew próbował tego ze swoim Jak-1, ale skończyło się na prototypie. 
Jednak inżynierowie biura Ławoczkina byli bardziej zdeterminowi, a ŁaGG-3 miał w porównaniu z Jak-1 
mocniejszą strukturę (właśnie dlatego był cięższy). Być może, nieco wyższe niż u Jaka 
podwozie pomogło osiągnąć ostateczny cel: połączyć nowy silnik i płatowiec w zwarty, prosty myśliwiec. 
Większa moc silnika dała mu obiecujące osiągi. Dalszy rozwój ASz-82 pozwolił późniejszym wersjom Ła-5
ostatecznie dorównać, a potem nawet nieco przewyższyć (Ła-5FN, Ła-7) osiągi myśliwców Luftwaffe na 
pułapach poniżej 5000m.
</p>
</div>
<div class="subheader">Pojedyncze ujęcia</div>
<div class="middle">
<A href="images/model/la-5/c01.jpg" target="_blank" title="click to see larger image...">
	<IMG  class="image800" src="images/model/la-5/c01s.jpg" align="center" />
</A>
</div>
<divf>
<span>Ten konkretny samolot był jednym z pierwszych Ła-5F, zbudowanych z nowym kadłubem (poprawiono widoczność do tyłu)
najprawdopodobniej pod koniec lutego lub w marcu 1943r. Inskrypcja na jego burtach oznacza, że był jednym Ła-5 ufundowanych ze 
składek mieszkańców regionu Gorkowskiego (zob. </span>
<a href="https://massimotessitori.altervista.org/sovietwarplanes/pages/la5/chkalov/chkalow.html">artykuł Massimo Tessitori na ten temat</a>
<span>). Był używany do października 1943 w 5 GIAP (Pułku Myśliwskim Gwardii), na wschodniej Ukrainie. 
Latał nim doświadczony i śmiały pilot - <a href="pilots-sytov_p.xml">Iwan Sytow</a> (Иван Сытов). 
Zestrzelił 26 maszyn indywidualnie i 4 w grupie.</span>
</divf>
<div class="middle">
<A href="images/model/la-5/c02.jpg" target="_blank" title="click to see larger image...">
	<IMG  class="image800" src="images/model/la-5/c02s.jpg" align="center" />
</A>
</div>
<div class="middle">
<A href="images/model/la-5/c07.jpg" target="_blank" title="click to see larger image...">
	<IMG  class="image800" src="images/model/la-5/c07s.jpg" align="center" />
</A>
</div>
<div class="middle">
<A href="images/model/la-5/c03.jpg" target="_blank" title="click to see larger image...">
	<IMG  class="image800" src="images/model/la-5/c03s.jpg" align="center" />
</A>
</div>
<div class="middle">
<A href="images/model/la-5/c06.jpg" target="_blank" title="click to see larger image...">
	<IMG  class="image800" src="images/model/la-5/c06s.jpg" align="center" />
</A>
</div>
<div class="middle">
<A href="images/model/la-5/c04.jpg" target="_blank" title="click to see larger image...">
	<IMG  class="image800" src="images/model/la-5/c04s.jpg" align="center" />
</A>
</div>
<br/>
<divf>Jeżeli chodzi o wnętrze kabiny - kilka ujęć, poniżej (wszystkie zostały wykonane w 2008r w starym Blenderze 2.46):</divf>
<div class="middle">
<A href="images/model/la-5/cockpit-forward-1024.png" target="_blank" title="click to see larger image...">
	<IMG  class="image640" src="images/model/la-5/cockpit-forward-512.png" align="center" />
</A>
</div>
<divf>
<small>Wygląda trochę nierealistycznie, jak w grze komputerowej, nieprawdaż? Przyczyną jest używany wówczas prosty silnik renderujący, o nazwie Blender Internal. Dodatkowo sądzę, że za mało naniosłem przetarć i innych śladów eksploatacji.</small>
</divf>
<br/>

<div class="middle">
<A href="images/model/la-5/cockpit-left-1024.png" target="_blank" title="click to see larger image...">
	<IMG  class="image640" src="images/model/la-5/cockpit-left-512.jpg" align="center" />
</A>
</div>
<divf>
<small>Nie zwracaj uwagi na nierealistyczną trawę tła, w tym ujęciu! Czy widzisz szczegóły wewnątrz kabiny? 
Zwróć uwagę na butle z tlenem i sprężonym powietrzem, przymocowane do kadłuba po lewej stronie, za fotelem pilota.
</small>
</divf>
<br/>
<div class="middle">
<A href="images/model/la-5/cockpit-right-1024.png" target="_blank" title="click to see larger image...">
	<IMG  class="image640" src="images/model/la-5/cockpit-right-512.jpg" align="center" />
</A>
</div>
<divf>
<small>Najtrudniejszą do wykonania częścią kokpitu była radiostacja, umieszczone za głową pilota. Dlaczego? 
Ponieważ nie ma żadnych fotografii tego elementu! Na szczęście, w końcu pomógł mi p. 
Miroslav Bily (redaktor czeskiego wydawnictwa MBI, które wydało monografie Ła-5 i Ła-7).
Znalazłem także (na You Tube) krótki film z czasów wojny, prezentujący Ła-5. 
Znajduje się tam króciutka, sekundowa sekwencja na której widać zarys tego wyposażenia.</small>
</divf>
<br/>
<div class="subheader">Animacja</div>
<divf>Kliknij w ten obrazek, aby uruchomić prostą, 20-sekundową animację (rozmiar: 6 MB)</divf>
<div class="middle">
<A href="images/model/la-5/la-5.avi" target="_blank" title="click to play the animation...">
	<IMG  class="image640" src="images/model/la-5/airborne1-512.jpg" align="center" />
</A>
</div>
<divf style="FONT-SIZE: smaller">
&#160;
</divf>


</body>
